Projenin ilk aşamasında, bölgenin en çok ziyaretçi ağırlayan turizm merkezlerinden olan Huser, Elevit ve Handüzü yaylaları pilot bölge olarak seçildi. Bu bölgelerde atık yönetim süreçleri tamamen yeniden yapılandırılarak, doğaya bırakılan ayak izinin minimize edilmesi hedefleniyor.

Yayla Merkezlerinde Çöp Konteynırı Dönemi Kapanıyor

Uygulamanın en radikal ve dikkat çekici adımı, alışılagelmiş çöp toplama sisteminin değiştirilmesi oldu. Yeni modele göre:

• Merkezden Uzak Atık Noktaları: Atık bırakma alanları yayla merkezlerinden belirli bir mesafe geriye çekildi.
• İkili Atık Yönetimi: Yayla girişlerine, geri dönüştürülebilir ve diğer atıklar için ayrıştırılmış özel kafesler yerleştirildi.
• Yasaklar ve Denetim: Belirlenen noktaların ötesine, yani yayla merkezine atık bırakılması tamamen yasaklandı. İç alanlardaki tüm çöp konteynırları kaldırıldı.
• Bilinçli Ziyaretçi: Yönlendirme tabelaları ve saha görevlileriyle ziyaretçilerin atıklarını henüz kaynağındayken ayrıştırması teşvik ediliyor.

Dijital İzleme ve Eğitimle Tam Saha Pres

Proje sadece fiziksel önlemlerle sınırlı kalmıyor. Bölgedeki tur operatörleri, konaklama işletmeleri ve yerel esnaf çevresel sorumluluk eğitimlerinden geçiriliyor. Kurulan dijital izleme mekanizmaları sayesinde atık miktarları ve geri kazanım oranları anlık olarak raporlanacak.

Hedef: Yaz sezonundaki yoğun ziyaretçi trafiğine rağmen ekosistemi korumak ve karbon ayak izini düşürmek.

“Rize’yi Bir Dünya Markası Haline Getireceğiz”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, projenin küresel vizyonuna dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iklim politikalarına verdiği önemi vurgulayan Ağırbaş, Emine Erdoğan’ın himayesinde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık yaklaşımının Rize’de somutlaşacağını belirtti:

“Rize’yi uluslararası ölçekte atıksız bir dünya markası haline getirmeyi hedefliyoruz. Bu model, Rize’den başlayarak Türkiye’nin tüm doğal turizm alanlarına örnek teşkil edecek.”

Gelecek Kuşaklara Temiz Bir Miras

“Atıksız Yaylalar” projesiyle sadece temizlik değil, aynı zamanda bir davranış değişikliği hedefleniyor. Biyolojik çeşitliliğin korunması, yaban hayatının savunulması ve yayla kültürünün doğa dostu bir anlayışla geleceğe aktarılması projenin temel taşlarını oluşturuyor.

Pilot bölgelerden elde edilen veriler ışığında, bu çevreci modelin kısa sürede tüm Türkiye genelindeki yaylalara yaygınlaştırılması planlanıyor.

Huser, Elevit ve Handüzü Koruma Altında: Yaylalarda Sıfır Atık Seferberliği yazısı ilk önce Rize Haber üzerinde ortaya çıktı.

“Şehirlerin Kılcal Damarlarına İniyoruz”

Konferansın açılışında konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, projenin yerel odaklı stratejisine dikkat çekti. Türkiye’nin 81 ilinde sahaya indiklerini belirten Ağırbaş, “Şehirlerimizin kılcal damarlarına inmek istiyoruz. Rize’yi atıksız bir dünya markası haline getirmek için Rizeli hemşehrilerimizle birlikte çalışacağız,” dedi.

Yaylalar ve Nehirler Koruma Altında

Rize’nin özgün coğrafyasını korumak adına belirlenen stratejilerde “atıksız yayla” konsepti ön plana çıkıyor. Proje kapsamında öne çıkan bazı somut adımlar şunlar:

• Pilot Yaylalar: Huser, Elevit ve Handüzü yaylaları “sıfır atık” uygulamalarında model bölge seçildi.
• Nehir Bariyerleri: Akarsu ağızlarına kurulacak yüzer bariyerlerle plastik atıkların denize ulaşması engellenecek ve toplanan atıklar raporlanacak.
• Çay Atığından Gübreye: Pazar’daki ÇAYKUR fabrikasından çıkan atıklar organik gübreye dönüştürülerek ekonomiye kazandırılacak.
• Okullarda Matara Dönemi: Tek kullanımlık plastikleri azaltmak amacıyla okullarda matara-sebil uygulamasına geçilecek.

Kurumsal Kararlılık: Sıfır Atık İl Koordinasyon Kurulu

Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, süreçlerin takibi için valilik bünyesinde bir “İl Koordinasyon Kurulu” kurulduğunu müjdeledi. Belediye Başkanı Rahmi Metin ise atık yönetiminin evsel tüketim aşamasında başlaması gerektiğini vurgulayarak, “Atma takas yap” sloganıyla kurulacak Geri Dönüşüm Takas Pazarı’nın önemine değindi.

COP31 Yolunda Yerel Güç

Sıfır Atık Vakfı, “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla 81 ilin tamamını kapsayan bir saha çalışması yürütüyor. Rize’de atılan bu somut adımlar, Türkiye’nin COP31 sürecindeki güçlü duruşunun ve toplumsal katılım hedefinin en önemli halkalarından biri olarak görülüyor.

Rize’de “Sıfır Atık” Seferberliği: Yaylalardan Nehir Karşılarına “Mavi-Yeşil” Dönüşüm yazısı ilk önce Rize Haber üzerinde ortaya çıktı.